Belediye Su, Atık & Akıllı Sayaç Yönetim Çözümü

Su ve kanalizasyon idareleri (SKİ) ile il, ilçe ve belde belediyelerinin ihale gündemindeki başlıklar birbirini tamamlar: “Su Yönetim Sistemi Yazılımı”, “Akıllı Sayaç Yönetim ve Veri Aktarım”, “Su Kaynakları Yönetim Bilgi Sistemi” ve “Atık Toplama ve Kontrol Sistemi Bakım”. Bu sayfa; su üretiminden aboneye, sayaç okumadan tahsilata ve atık toplamadan çevre raporlamasına kadar uzanan süreci tek çatı altında planlayan su idaresi ve çevre koruma birimleri için, teknik şartname yazmadan önce bilmeniz gerekenleri özetler.

Çözüm neyi kapsar?

Bütünleşik bir su, atık ve akıllı sayaç yönetim çözümü; saha altyapısını (sayaç, sensör, araç) idari süreçlerle (abone, tahakkuk, denetim) tek veri modelinde buluşturur. Tipik kapsam şu modüllerden oluşur:

• Abone ve tahakkuk yönetimi: Abone sicili, sözleşme, endeks girişi, tahakkuk-tahsilat, borç ve icra takibi.
• Akıllı / uzaktan sayaç okuma (AMR/AMI): Sayaç envanteri, uzaktan endeks toplama, ön ödemeli (kartlı) sayaç yönetimi ve tüketim analizi.
• SCADA / IoT izleme: İçme suyu ve atıksu tesisleri, depo, terfi ve pompa istasyonları; debi, basınç, seviye ve klor değerlerinin anlık takibi.
• Su kayıp-kaçak yönetimi: Alt bölge (DMA) bazlı su dengesi, gece asgari debi analizi ve kaçak noktası önceliklendirme.
• Şebeke ve varlık yönetimi (CBS): İçme suyu/atıksu hatları, vana, sayaç ve arıza kayıtlarının harita üzerinde yönetimi.
• Atık toplama ve kontrol: Konteyner envanteri, toplama rota planı, araç/sefer takibi, tonaj-tartım kayıtları ve sıfır atık raporlaması.
• İş emri ve saha yönetimi: Arıza/kaçak ihbarı, ekip yönlendirme ve mobil saha uygulaması.

Akıllı sayaç yönetimi ve veri aktarımı

Uzaktan sayaç okuma (AMR) ve gelişmiş ölçüm altyapısı (AMI), manuel endeks okumanın yol açtığı hata ve gecikmeleri ortadan kaldırır. Sayaç verisi; taşınabilir cihazla (walk-by/drive-by) ya da sabit haberleşme ağıyla (LoRaWAN, NB-IoT) toplanır, doğrulanır ve tahakkuka aktarılır. Kritik nokta marka bağımsızlıktır: yazılım tek bir sayaç üreticisine kilitlenmemeli, wM-Bus gibi açık standartlar ve çoklu üretici desteğiyle veri aktarımı yapabilmelidir. Ön ödemeli (kartlı) sayaç senaryosunda yükleme, bakiye ve kesme-açma işlemleri de aynı platformdan yönetilir.

Atık toplama ve kontrol yönetimi

Atık tarafında çözüm; konteyner ve araç envanterinden toplama rotalarına, sefer ve tonaj kayıtlarından vatandaş ihbarına kadar operasyonu görünür kılar. Araç takip entegrasyonuyla toplama araçlarının rotaya uyumu izlenir; RFID’li konteyner ve tartım verisiyle toplanan atık ölçülebilir hâle gelir. Sıfır Atık Yönetmeliği kapsamındaki ayrı toplama ve raporlama yükümlülükleri de bu modülden takip edilir. Filo tarafını derinleştirmek için araç takip ve filo/saha yönetimi çözümümüzle birlikte konumlandırılabilir.

Teknik şartnamede dikkat edilecekler

• Sayaç haberleşme standardı (wM-Bus / LoRaWAN / NB-IoT) ve marka bağımsız, çoklu üretici sayaç desteği zorunlu tutulmalı — tedarikçi kilidini önler.
• Tahakkuk/abone yazılımıyla entegrasyon protokolü (REST/SOAP web servisi) ve çift yönlü veri akışı tanımlanmalı.
• SCADA/IoT arayüz standardı (OPC-UA / Modbus / MQTT) ve toplanacak parametreler (debi, basınç, seviye, klor) açıkça yazılmalı.
• Şebeke verisi için koordinat sistemi (ITRF-TM30 / ilgili EPSG) ve açık CBS servisleri (OGC WMS/WFS) belirtilmeli.
• Veri sahipliği ve dışa aktarım garantisi: ham sayaç okuma verisi ile abone verisinin standart formatta dışa aktarımı ve sözleşme sonu devri şart koşulmalı.
• KVKK uyumu: abone kişisel verileri ve tüketim verisinin işlenme amacı, saklama süresi, yetkilendirme ve loglama tanımlanmalı.
• Yedekleme ve felaket kurtarma hedefleri (RPO/RTO), eğitim, yerinde destek ve SLA’lı bakım (yanıt/çözüm süreleri) net olmalı.

Seçim ve karşılaştırma kriterleri

• Bağımsızlık: Çoklu sayaç markası ve haberleşme teknolojisiyle çalışabilme; kapalı formata bağlanmama.
• Entegrasyon olgunluğu: Mevcut tahakkuk, CBS, SCADA ve e-Devlet servisleriyle belgelenmiş açık arayüzler.
• Ölçeklenebilirlik: Abone/sayaç sayısı, veri hacmi ve gelecekteki sabit ağ genişlemesini taşıyabilme.
• Mevzuat uyumu: Kayıp-kaçak yönetmeliği ve Sıfır Atık raporlamasına hazır çıktı üretebilme.
• Veri sahipliği: Verinin kurumda kalması ve tam dışa aktarımın sözleşmeyle güvence altına alınması.

Entegrasyon noktaları

Su, atık ve akıllı sayaç çözümü izole çalışmaz; belediyenin diğer sistemleriyle konuşur. Sık istenen entegrasyonlar:

• Tahakkuk / tahsilat: Sayaç okuma verisinin faturaya dönüşmesi; banka/PTT tahsilat kanalları.
• e-Devlet: Borç sorgulama ve ödeme, abonelik başvurularının vatandaşa açılması.
• MERNİS ve UAVT: Abone kimlik doğrulama ve adres bilgisinin (numarataj) standart kaynaktan alınması.
• CBS / Kent Bilgi Sistemi: Şebeke, sayaç ve arıza katmanlarının harita üzerinde yönetimi.
• SCADA / IoT: Tesis ve istasyon telemetrisinin yönetim yazılımına akıtılması.

Abone, borç ve ödeme akışını bütünsel görmek için bu çözüm e-belediye ve bilgi yönetim sistemi ile birlikte değerlendirildiğinde en verimli sonucu verir. Büyükşehir su idarelerinin 2560 sayılı Kanun çerçevesindeki yapısı ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na tabi tedarik süreci, şartnamenin baştan doğru kurgulanmasını daha da önemli kılar.

Mevcut su, sayaç ve atık altyapınızı birlikte inceleyip; entegrasyon noktalarını, kayıp-kaçak yaklaşımını ve veri sahipliği maddelerini içeren size özel bir şartname taslağı çıkaralım. Talep formundan ulaşmanız yeterli.